ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )

75

سفرنامه شاردن ( فارسى )

دربار و ديگر مقامات لهستان از اين‌كه مقام خلافت مشرق زمين به قصد جنگ به مرز لهستان پيش آمده‌اند شگفت‌زده گشته‌اند ، چه موجبى براى اتخاذ اين تصميم غير دوستانه نمىشناسند و نمىيابند ؛ بنابراين هرگز خود را مسؤول عواقب اين جنگ احتمالى نمىدانند و متذكر مىشود اگر باب عالى آماده تجديد قرارداد كوتين مىباشد دولت لهستان براى آغاز مذاكره بىدرنگ نماينده خواهد فرستاد ؛ اما اگر واقعا دربار عثمانى خواهان تجديد مذاكرات دوستانه نيست و جدّا و قطعا قصد جنگ دارد ، به هر روى و هر چه پيش آيد لهستان براى دفاع از خود كاملا مصمّم و آماده است و در اين كار خطير از هيچ خطر نمىهراسد . هشت روز بعد فرستاده لهستان به كشور خود بازگشت و جواب نامه‌اى را كه برده بود آورد . صدراعظم عثمانى در پاسخ نامه مهردار سلطنتى لهستان نوشته بود امپراتورى عثمانى با كمال حرمتگزارى از فرستادهء مخصوص دربار لهستان استقبال مىكند و با آغوش باز وى را مىپذيرد . با وجود اين سپاهيانى كه فرماندهشان امپراتور و صدراعظم عثمانى بودند همچنان به سوى سيليسترى ( silistrie ) پيش مىرفتند . مذاكرات شواليه كيرينى اهميت زياد نداشت . او كه در ماه دسامبر 1671 به ادرنه وارد شده بود در ماه مه بازگشت . وى مأمور بود دربارهء آزادى سربازانى كه در جنگ كاندى به اسارت درآمده بودند مذاكره كند . سرانجام پس از تحمل صدمات و زحمات فراوان و خرج بسيار موفق شد موافقت مبادلهء بيست و هشت تن از سران سپاهيان مسيحى را با همين عده از لشكريان ترك تحصيل كند . اين مبادله در كاستل ترنز ( castel tornese ) واقع در موره ( more e ) به عمل آمد ؛ اما مذاكره دربارهء آزادى ديگر اسيران كه شمارشان به هزار مىرسيد به اين نتيجه انجاميد كه صدراعظم عثمانى اظهار داشت چون كشتيهاى پارويى اين كشور مطلقا پاروزن ندارند امكان انتقال كليهء اسرا به طور دسته‌جمعى ميسر نيست خاصه در اين زمان كه دولت عثمانى مجبور است سپاهيان خود و مهمات و خواربار آنها را از راه درياى سياه به مرز لهستان برساند انتقال اسيران به هيچ روى امكان‌پذير نيست . معهذا نخست‌وزير به نمايندهء ونيز قول و اطمينان داد كه وقتى كار اعزام سربازان و انتقال مهمات و تجهيزات به جبهه جنگ ، پايان پذيرفت دويست و پنجاه تن ديگر از اسيران آزاد و منتقل خواهند شد و هر سال همين عده رها مىشوند تا همه آزاد و منتقل گردند . ونيزيها از خرج كردن پول در كشور عثمانى هيچ‌گونه صرفه‌جويى و مدارا